VestiIntervjuiPromocijeAkcijeKnjiževni klubPrikazi#knjigoljupci#TriRajkeVideoKolumneNagradeKalendar

Višegrad

07.12.2017.


Čudno je bilo to novembra 2008: čitao sam Bajčev roman „Hamam Balkanija“ u trenutku kada mi je u butigu ušla poznanica i rekla: - Znate li odakle smo se suprug i ja upravo vratili?

Uzela je da opisuje Višegradsku banju s termalnom vodom od 31°C, s Mehmed-pašinim kupatilom iz 1575, kada sam povezao, hvala Bajcu, da je ktitor čuvene Ćuprije, i glavni lik romana, Mehmed-paša zaslužan i za nastanak banje jer su na njenim prostorima pronađene štive pune kamena adekvatnog za izgradnju mosta. Da mi po ušima nije zadobovala rečenica u vezi sa najvećim bazenom u Republici Srpskoj („...u kome je moj muž sve vrijeme plivao!“), vjerovatno da bih bio srećan samo poznanice radi. Ovako sam nazvao suprugu i rekao joj da se pakuje. Putujemo!

Ono što nas je očaralo i učinilo novembarskim Višegrađanima do danas jeste činjenica da se u bazenu sa termalnom vodom punom ljekovitog radona može plivati i dok napolju pada snijeg. Na godišnjicu obalnog vjenčanja uvijek hodimo po Ćupriji. Godine 2009. zatekla nas je u Višegradu vijest o smrti patrijarha Pavla. Godine 2010. objavljena je ideja o gradnji Kamengrada, da bi 2011. bila formirana firma „Andrićgrad, d.o.o“ u privatno-javnom partnerstvu između Kusturice, Opštine Višegrad i Vlade RS. Na poluostrvu između Drine i Rzava 2012. g. počela je izgradnja kompleksa koji je svečano otvoren na Vidovdan 2014.

Turska razvojna agencija počela je da rekonstruiše most 2013, premda on ni 2015. nije izgledao kao što to u oku izgleda netom na obali obnovljena palata od kamena – koja bljesne bijela poput galebice. Iako ojačana stubovnim temeljima, popločana novim kamenom i osvijetljena, Ćuprija sa strane i dalje izgleda kao ona prije dolaska Turske razvojne agencije, s mnogo samoniklih biljaka između fuga. Gdje ode 5 miliona evra, šejtan zna.

Osim potpisnika ovog teksta koji svake godine na putu za Beogradski sajam knjiga obiđe most, do izgradnje Kamengrada nije bilo mnogo elemenata koji će Višegrad spojiti s morem. A onda je u dijelu grada koji se po starim Višegrađanima sve problematičnije zove Andrićgrad („Pa, cijeli je Višegrad – Andrićgrad!“) – podignut spomenik bokeljskom đaku, Petru II Petroviću Njegošu, i iza njega „modifikovana replika manastira Dečani“, čiji je dečanski original sagradio protomajstor fra Vita Kotoranin.

Da nema Ćuprije iz 1577. g, s arhitektonskim potpisom čuvenog Mimara Sinana, po rođenju pravoslavca kao i Mehmed-paše Sokolovića, da nema Andrića čija je kuća u vlasništvu jednog Bošnjaka deboto zapuštena, te danas i Andrićgrada – Višegrad ne bi postojao na regionalnoj kulturnoj mapi. Kusturica je, iako neomiljen kod starosjedilaca („Privatizovao je javno dobro“, „Crkvu nije orijentisao prema istoku“, „To je triler: Kusturica, Dodik i biskup Grigorije“) – podigao novi stub u slavu Mosta, Andrića, i antiglobalističke ideologije, što je teza u koju ne vjeruju starosjedioci, jer – kao i veliki vezir, Mehmed-paša Sokolović – možda možeš da budeš dobar s jednim, pa i sa drugim vladarom zaredom, ali kako baš da u svih budeš umiljato jagnje? Ono što starosjedioci još uvijek nenaviknuti na turizam kanda ne znaju – jeste da je Kusturica izrežirao novi narativ najpoznatije od svih kasaba, tj. kako bi ona mogla izgledati da srpske zemlje, osim Primorja, nije zaobišla renesansa. U gradu sa spomenicima Andriću, Njegošu i Tesli nalazi se Andrićev institut, Akademija lijepih umjetnosti, galerija, bioskop, pozorište, knjižara, Opština, Upravna zgrada hidroelektrane, hotel, hosteli, restorani, pivnica, pekara, poslastičarnica, apoteka, banka, suvenirnica...

Na 5 km od Ćuprije, plivam u novembru više negoli u avgustovskom moru. Hamam Balkanija me ozrači. Sasvim me pripremi za prugastoplavu zimu.

Izvor: Nedeljnik
Foto: N.M.

Ostale kolumne autoraPogledajte sve
ukus konzervirane tune iz prošlosti laguna knjige Ukus konzervirane tune iz prošlosti
08.06.2020.
Moja porodica godinama jede konzerviranu tunu ukusniju od tune koju jedu moji sugrađani ili pak čitaoci ovog teksta. Objasniću u nastavku kako... No prije toga valja reći koju riječ o preperima...više
više
ja, dondo laguna knjige Ja, dondo
18.11.2019.
U najpoznatijem djelu dubrovačkog pisca Marina Držića glavni je junak dundo Maroje. Komedija „Dundo Maroje“ prvi put je izvedena polovinom 16. vijeka u Sali Velikog vijeća Dubrovačke...više
više
knjižara so  laguna knjige Knjižara „So“
16.07.2019.
Imam dovoljno godina da vjerujem kako mnogi ljudi ne lažu kada ponekad uz uzdah Ah! kažu da su odivijek maštali o tome da otvore klasičnu knjižaru i tu nađu idealan odnos izmeđ hleba koji se uvijek...više
više
dnevnik brade laguna knjige Dnevnik brade
11.01.2019.
Krajem ljeta 2018. počeo sam da puštam bradu da bih se kao pisac uživio u lik Bokelja koji je od peruanske luke Kaljao do prvog ostrva u Tuamotu arhipelagu na splavu od balze tokom 14 sedmica preplovio...više
više
Knjige autora
Najnovije kolumnePogledajte sve
tražim pomilovanje laguna knjige Tražim pomilovanje
08.06.2020.
kad nepozvani pesmi na vrata odnekud spolja bane, a pesnik leži bespomoćan u zemlji dublje od dva hvata Najkraće rečeno, članovi Komisije su, iz gimnazijske lektire izbacili zbirku pesama,...više
više
isidora bjelica da li je ljubav večna  laguna knjige Isidora Bjelica: Da li je ljubav večna?
25.05.2020.
Ko iskreno i srčano traži veliku ljubav, on je i dobija. Ko svim srcem želi nemiran život i tumaranje od jednog do drugog muškarca, to i dobija. Od svih laži koje nam neprestano plasiraju kroz...više
više
veštica u dedinoj ulici laguna knjige Veštica u dedinoj ulici
05.05.2020.
Bio je početak avgusta, nepristojno vrućeg i sparnog. Moj stric Dobrivoje, od milja zvani Pile, i ja stajali smo uz seosku ulicu, zapravo drum, jer u selu niko nikad nije ni pomislio da ima tu ima ulica....više
više
krpče dedovine laguna knjige Krpče dedovine
27.04.2020.
Moj deda Jova je imao dva rođena brata, Milana i Mihajla. Obojica su, posle puštanja iz nemačkog zarobljeništva, hteli da odu u Ameriku. Na njihovu žalost, ta brodska tura je bila jako popularna,...više
više

Naš sajt koristi kolačiće koji služe da poboljšaju vaše korisničko iskustvo, analiziraju posete sajtu na sajtu i prikazuju adekvatne reklame odabranoj publici. Posetom ovog sajta, vi se slažete sa korišćenjem kolačiča u skladu sa našom Politkom korišćenja kolačiča.