Laguna - Bukmarker - Srbija među kletvama i zakletvama – Prikaz romana „Kletvenik“ Biljane Gojković - Knjige o kojima se priča
Besplatna dostava za porudžbine iz Srbije
VestiIntervjuiPromocijeAkcijeKnjiževni klubPrikazi#knjigoljupci#TriRajkeVideoKolumneNagradeKalendar

Srbija među kletvama i zakletvama – Prikaz romana „Kletvenik“ Biljane Gojković

Kada se zaroni u epohu ranog srpskog srednjeg veka, nije uvek lako ne ustuknuti pred tom riznicom čije nas blago mami da nakon jednog otkrića idemo u nova i još dublja istraživanja, tim pre što svako novo saznanje može doneti i razočaranje o tome koliko smo ranije malo znali o istoriji srpskih zemalja u stolećima pre velikog župana Stefana Nemanje, čije se ime i danas redovno uzima kao sinonim za temelj srpske državnosti.

Koliko su vladari iz dinastije Nemanjić, ponekad i iz opravdanih istorijskih razloga, bacili u zasenak sve svoje prethodnike, svedoče i knjige koje govore o srpskoj povesti od sedmog do dvanaestog veka, jer uglavnom se već u njihovim naslovima ili podnaslovima ističe da je u pitanju vreme „pre Nemanjića“ – ali, drugačije se ne bi ni moglo savremenom čitaocu preciznije ukazati na to o kom o kom je periodu srpske istorije reč.

Otpočevši sagu o vladarima iz dinastije Višeslavić romanom „Veliki knez“, Biljana Gojković nije ustuknula pred istorijskom riznicom koju je otvorila, pa je nakon priče o srpskim zemljama u vreme kneza Petra Gojnikovića podarila čitaocima nastavak u vidu romana „Kletvenik“, u kome je dala slikovit presek političkih, kulturoloških i emotivnih sukoba i protivurečnosti tokom jednog kratkog perioda kada se kao neprikosnoveni vođa srpske vlastele nametnuo knez Pavle Branović, ali ne kao samostalni vladar, nego kao kletvenik bugarskog cara.

Možda će i reč koja je odabrana za naslov romana delovati zbunjujuće savremenom čitaocu, naviklom da češće čuje termin vazal, ali u samoj epohi o kojoj je reč upravo su se kletvenicima nazivali oni koji bi se uz pomoć jače susedne sile istakli među svojim velmožama kao vrhovni vladari, ali bi i nakon preuzimanja prestola ostali potčinjeni onome koji im je pomogao da se domognu tog zavidnog položaja, što nije bilo neobično u kontekstu pravila koja su važila za srednjovekovni feudalizam, ali iz današnje perspektive zaista može izgledati neobično, pa i paradoksalno.

Da paradoks bude veći, neretko se dešavalo da prognani velmoža povrati svoje posede i zavlada nad svojim sunarodnicima tek pomoću strane vojske koja je maltene do juče bila smatrana neprijateljskom, ali da bi se to lakše razumelo, treba znati da narodnost i nacionalnost nisu u srednjem veku imale značenje koje se bezrezervno može izjednačiti sa današnjom terminologijom, a i samom je narodu ponekad bilo svejedno da li porez plaća srpskom, bugarskom ili vizantijskom gospodaru, no poraženi i poniženi velikaši umeli su da iskoriste taj paradoksalni momenat i da vladara koji je uživao zaštitu strane sile oklevetaju kao tuđinskog slugu, čime bi se otvorio nesmetani put za nove razmirice i sukobe.

Čitajući roman „Kletvenik“, imaćemo osećaj da smo i sami otišli u epohu kneza Pavla Branovića, da smo prokrstarili Balkanskim poluostrvom od Splita do Carigrada, da smo istovremeno bili i u Raškoj i u Travuniji, i po bosanskim planinama i na jadranskim obalama, da smo razgovarali i sa knezom koji je bugarski vazal i sa kneževićem koji prognan živi u Carigradu, pa ćemo tako sagledati svaku stranu u tragičnom sukobu i za postupke svakog učesnika naći razumevanje – toliko je Biljana Gojković uspela da prodre u srž ranog srpskog srednjeg veka i da neverovatnom slikovitošću dočara ne samo bojna polja i gradske zidine, nego i najintimnije odaje članova vladarske porodice.

Stoga posebnu draž romanu daju ženski likovi, preko kojih se najčešće prelamaju sve protivurečnosti u kojima su se našle srpske zemlje, a sa njima i srpska vlastela, tako da ćemo zaista u nekim momentima poverovati da smo priču čuli od neposredno od žena koje možda nisu učestvovale u bojevima i diplomatskim nadmudrivanjima, ali su i iz senke svojih odaja umele da u presudnim trenucima odigraju važnu ulogu, tako da su njihove kletve upućene novom vladaru često bile jače nego zakletva koju je taj vladar položio stranim gospodarima dok je u njihovoj zemlji bio prognanik i zatočenik.
 
Autor: Dušan Milijić


Podelite na društvenim mrežama:

Povezani naslovi
 trenutak je sve što imamo preminula spisateljica lusinda rajli laguna knjige „Trenutak je sve što imamo“ – preminula spisateljica Lusinda Rajli
11.06.2021.
Irska spisateljica Lusinda Rajli preminula je jutros u krugu porodice, nakon duge bolesti. Ova vest je došla kao užasan šok za većinu njenih čitalaca, koji nisu znali da se Rajlijeva četiri godine bor...
više
predstavljen roman omama slobodana vladušića laguna knjige Predstavljen roman „Omama“ Slobodana Vladušića
11.06.2021.
U knjižari Delfi SKC pisac Slobodan Vladušić predstavio je svoj istorijski triler „Omama“, u kome je jedan od junaka Miloš Crnjanski. Ova knjiga je njegov lični pokušaj da odgovori na pitanje ko je bi...
više
druga šansa laguna knjige Druga šansa
11.06.2021.
Ovo su knjige koje smo godinama pratile na svim relevantnim svetskim listama poput onih koje redovno objavljuju New York Times, Guardian, britanski i američki Amazon i koje pršte od rejtinga na Goodre...
više
poklon iznenađenja čeka vas u knjižari immo outlet centar na novom beogradu laguna knjige Poklon iznenađenja čeka vas u knjižari Immo Outlet Centar na Novom Beogradu
11.06.2021.
U Lagunine knjižare stiglo je mnogo novih knjiga za decu. Edicija Mala Laguna postala je bogatija za odlične naslove, kao što su: „Velika knjiga o životinjama“, „Barbara, Kata i dva čuda jedna“, „Mese...
više

Naš sajt koristi kolačiće koji služe da poboljšaju vaše korisničko iskustvo, analiziraju posete sajtu na sajtu i prikazuju adekvatne reklame odabranoj publici. Posetom ovog sajta, vi se slažete sa korišćenjem kolačiča u skladu sa našom Politkom korišćenja kolačiča.